Film ‘in Adı: Ülke Ve Özgürlük
Tür: Dram / Savaş
Yönetmen: Ken Loach
Görüntü Yönetmeni: Barry Ackroyd
Senaryo: Jim Allen
Oyuncular: Ian Hart, Frédéric Pierrot, Rosana Pastor, Icíar Bollaín, Tom Gilroy, Marc Martinez
Yapım: 1995, Almanya / İspanya / İngiltere / İtalya
Muzik: George Fenton
Film Süresi: 1 saat, 49 dk.
Vizyon ‘a Giriş Tarihi: 22 Eylül 1995

3. çocuğunun ölümüyle Berivan konusmamaya başlar.Aşiret reisi Hamo bir Halilan olan Berivan’ın çocuklarını bilerek öldürdüğünü düşünür ve Halilan aşireti ile olan barışa son verir. Feodal yapısı git gide sekteye uğrayan Hamo’nun eski düzenini geri getirmek için katı ve zalim bir tavır takınmıştır. İki aşiret artık düşman olmuştur.

Halilan aşireti barış sağlanması için elinden geleni yapar. Tek istedikleri hasta olduklarına inandıkları kardeşleri Berivan ile konuşmaktır. Fakat Hamo’nun katı tavrı böyle bir barışa izin vermez. Berivan’ın aşiretten gitmesini ister. Şivan karısını çok sevmektedir ve bu uğurda babası ve aşiretini karşısına alır.

Hamo’nun beslediği sürüyü Ankara’ya götürmesi gerekmektedir. Hazırlıklar başlamıştır. Bu sırada Şivan’ın aşiretten ayrılacağını öğrenir ve deliye döner. Şivan’a sürüyü Ankara’ya taşımasını söyler. Berivan’ın da gelmesi koşuluyla Şivan babasının isteğini kabul eder ve sürü yola koyulur.

Sürü Ankara’ya trenle taşınacaktır. Fakat sürü tren garına getirildikten sonra başlarına gelmeyen kalmaz. Devlet memurlarının rüşvet ile aldıkları, yolda hırsızların çaldıkları, zararlı madde taşınmış olan vagonda zehirlenenler ve istedikleri koyunu alamayan makinistlerin yaptığı ani frenlerle kemikleri kırılanlarlar sonucunda sürü ağır bir tahribata uğrar.Tren Ankara’ya yaklaştıkça sürü üstündeki umutlar yerini göz yaşına bırakır.

Senaryosu Yılmaz Güney’e ait olan Zeki Ökten’in yönettiği ”Sürü” filmi Berivan ve Şivan’ın aşk hikayesini içinde bulunduğu toplumun değer ve yargılarıyla gözler önüne sermektedir. Bütün kötüye giden olayların baş sorumlusu olarak çocuklarını doğumda kaybeden Berivan’ın gösterilmesi aslında o feodal yapıda kadına verilen değeri ve o toplum anlayışında kadının yerini yansıtmaktadır. Güneydoğu’daki yoksulluk, cehalet ve çaresizliğin işlendiği film dönemin siyasi çelişkilerine de ayna tutmaktadır.Yılmaz Güney, içinde yaşadığı toplumu ve sorunlarını yoksulluk içindeki Güneydoğu ve gelişmiş Ankara kıyaslaması ile göstermiştir. Filmin Ankara’da geçen bir karesinde Şivan’ın arkadaşının oğlu Güneydoğu ve Ankara için şu sözleri söylemektedir ; “Buranın zengini de oranın ağası da…hepsi bir”. Bu söz toplum yapısının ne kadar ileri düzeye taşınırsa taşınsın Ankara gibi çağdaş bir şehirde bile ezen sınıfın halen mevcut olduğunu göstermektedir.

“Sürü” filminin ardından feodal rejimin yıkılıp yıkılmadığını sorgulamaya başlıoruz. Yoksa feodaliteyi yıktığına inandığımız mevcut düzen onun daha gelişmiş ve acımasız halimidir? Belleğimizde beliren bu soru filmden iki kare olan Hamo’nun traktöre iç geçirerek bakması ve Ankara’daki banka tabelalarının arka arkaya gösterilmesi ile sanırım cevap buluyor. Çok çeşitli bir yelpazede çok çeşitli sorunları yansıtan “Sürü” filmi Türk sineması kült filmler arasında yer bulmuştur. Sürü filmi 2008 Adana Altın Koza Film Festivali’nde en iyi on türk filmi arasında yer almıştır. Filmin müzikleri Zülfü Livaneli’ye aittir.

Ödüller:
1979 Locarno Film Festivali – “En İyi Film”
1979 Antwerp Film Festivali – “En İyi Film”
1979 Berlin Film Festivali – “Uluslararası Protestan Film Jürisi Ödülü”
1979 SİYAD ödülleri
1980 Londra Film Festivali – “BFI Ödülü”
1980 Valencia Film Festivali – “Festival Büyük Ödülü”

Yönetmen: Zeki Ökten
Senaryo: Yılmaz Güney
Oyuncular: Tarık Akan (Şivan), Melike Demirağ (Berivan), Tuncel Kurtiz (Hamo), Levent İnanır (Silo),
Yaman Okay(Abuzer)
Türü: Drama
Yapımcı Firma: Güney Film
Yapım Yılı: 1979
Ülkesi: Türkiye
Süresi: 129 dakika

Cannes Film Festivali’nin ‘Un certain regard’ bölümünün açılış filmi olarak seyirci ile buluşan ünlü Kürt Yönetmen Bahman Ghobadi’nin “Kasi Az Gorbehaye Irani Khabar Nadareh” (Kimse İran kedilerinden bahsetmiyor) isimli filmi festivalde yoğun ilgi ile karşılandı.

Uluslararası Cannes Film Festivali’nde 2000 yılında “Sarhoş Atlar Zamanı” isimli ilk uzun metrajlı filmi ile “altın kamera” ile “uluslararası eleştiri” ödüllerini almış olan Bahman Ghobadi’nin bu yıl “Un certain regard” bölümünün açılış filmi olan “Kimse İran kedilerinden bahsetmiyor” isimli filmi ayakta alkışlandı.

Bu filminde Tahran’da kaçak olarak rock, rap ve metal gibi batı müzikleri yapan gençlerin müzik serüvenleri ile İran’da yaşayan gençliğin macerasını beyazperdeye taşıyan Ghobadi, İran’daki son derece çarpıcı ve etkileyici anlatım yakalıyor. Çünkü İslam’da müzik zevk ve mutluluk uyandırdığı için günah kabul edilerek yasaklanıyor. Kadın sesi de insanı duygulandırdığı için günah sayılıyor. Bu yüzden İran’da kadınların kamu alanında şarkı söylemesi ve gençlerin batılı enstrümanlarla müzik yapmaları “İslam’a ve toplumun ahlakına aykırı olduğu” gerekçesiyle yasaklanmış. Batılı enstrümanlarla veya politik içerikli ve toplumsal değerleri sorgulayıcı müzik yapmalarının yasak olduğu İran’da yüzlerce müzisyen tutuklanarak hapse atılıyor. Ancak tutuklamalar ve hapis cezalarına rağmen gençler ve kadınlar büyük bedeller ödeyerek müzik yapmaya devam ediyorlar.

AHIRDA İNEKLERLE BİRLİKTE ROCK MÜZİĞİ

Ama nerede, nasıl ve hangi koşullarda? İşte internet ve teknoloji çağında, bütün yasaklara rağmen İslamcı yasaların sanat yapılmasını engelleyemediğini gözler önüne seren “Kasi Az Gorbehaye Irani Khabar Nadareh”, gençlerin yasaklar yüzünden ahırlarda hayvanların içerisinde, bodrumlarda ve inşaatlarda müziklerini yapmaya çalıştıklarını çarpıcı bir şekilde perdeye yansıtıyor.

En büyük hayalleri müzik grupları ile konserler vermek olan genç çift Aşkın ve Nager’in (Nigar) tanıştıkları Nader (Nadir) ile Tahran’da yer altında yapılan müziğe doğru bizi heyecanlı bir yolculuğa çıkaran yönetmen, İslamcı yasakların egemenliği altındaki Tahran’da son derece ilginç bir yolculuğa çıkarıyor.

Bu yolculuk boyunca akan hareketli müzik adeta Doğu’nun kalbinde İran kıyafetleri içerisinde Batı enstrümanları ve söylem biçimleri ile oluşmuş rock, rap ve metal gibi müziklerle bir isyan çığlığına dönüşüyor.

Müziklerin ritim ve melodilerinin yanı sıra içerik açısından da son derece özgün oluşu, edebi yapıları ve felsefeleri ile sarsıcı bir etki yaratması dikkat çekiyor. Bu müziklerle birlikte yansıyan görüntüler de çarpıcı bir kontrast yaratarak son derece hareketli bir mizah ile orijinal bir anlatım yakalıyor. Daha önce altın kamera ödülü alan Ghobadi’nin kendine özgü anlatımında imajın dili ve estetiği ile Doğu’nun en özgün yönetmenleri arasında yerini aldığı artık kuşku götürmüyor. Ayrıca yönetmenin mizahındaki derinlik de anlatıma eklenince unutulmayacak bir Doğu-Batı sentezi filmi ortaya çıkıyor.

KÜÇÜK KAMERA İLE MUCİZELER YARATMAK

İran’da 35 milimetrelik kamera kullanımı için özel izin gerektiği için ve böyle bir film için de izin alamadığı için çekimlerini bir “S12K” kamera alarak yapan yönetmen, burada küçük bir kamera ve küçük bütçeler ile de mucizeler yapılabileceğini kanıtlıyor.

Tahran’da çekilecek bir filmi için 2 yıl çalıştığını ancak izin alamadığını belirten yönetmen, bu yüzden iki yıl kaybettiğini ve sonuçta bu filmi küçük kamera ile izinsiz bir şekilde çekmek zorunda kaldığını dile getiriyor.

Şimdiye kadar filmlerini Kürdistan’da çektiği için İran hükümeti ve bazıları tarafından “bölücü bir Kürt” olarak suçlandığını belirten Ghobadi, bu suçlamaların “son derece aptalca” olduğunu vurguluyor.

Bu filmi Tahran’da çekmek gerektiği için Tahran’da çektiğini belirten yönetmen, İran hükümetinin birçok filmine sansür uyguladığını ve bu filminin de İran’da gösterileceğinden emin olmadığını bildiriyor. Ayrıca filmde oynayan müzisyenlerin yaşamları için de endişelendiğini belirten yönetmen, filmde oynayan gençlerin bütün tehlikeleri göze alarak filmde yer aldığını kaydediyor, ancak endişelendiğinin de altını çiziyor.

BU FİLMİ KAÇIRMAYIN

İran’da yasaklara maruz kalanların sadece müzisyenler olmadığını bazı hayvanlara yönelik yasaklar olduğunu da filmde yansıtan yönetmen, “İran’da insanlar ne bir kedi ne de bir köpekle çıkıp seyahat edemez. Buna rağmen birçok insanın evinde kedi ve köpek bulunuyor ama bunların dışarı çıkarılması yasak. Üstelik İran kedileri de çok pahalı kediler. Filmde görüldüğü gibi yasaklar yüzünden gençler müziklerini yer altına çekilerek yapmak zorunda kalmalarını kedilerin de dışarı çıkarılamamaları ile karşılaştırıyorum. Bir de bu müzisyenlerle görüşmeye gittiğimde kedilerin de ışığa çıkarak müzik dinlediklerini fark ettim” diyerek filmin isminin bu yasaklardan geldiğini belirtiyor.

Molla kepleri veya ilginç sakal ve kıyafetleri ile Batılı enstrümanlarla müzik yapan gençleri İran İslam rejiminin bu internet ve teknoloji çağında nereye kadar engelleyeceği merak edile dursun, siz hiçbir yerde duyamayacağınız ve ömrünüz boyunca bir daha unutamayacağınız müzikler dinlemek istiyorsanız bu filmi kaçırmayın.