Etiketler: 38 dersim, 38 dersim katliamı belgeseli online izle, Belgesel, dersim, dersim belgeseli, dersim belgeseli izle, dersim katliamı, seyit rıza
Yorumlar: 7 Responses
Çayan Demirel’in hazırladığı ‘38′ adlı belgesel Dersim isyanını, belgeler ve tanıkların aÄŸzından sunuyor izleyiciye.1937-38 Dersim direniÅŸi Devletin Dersim’i iÅŸgal ve dağıtma giriÅŸimine karşı bir savunma savaşı olarak patlak verdi.
DireniÅŸe öngelen 1928, 29 ve 31 yıllarında Dersimliler’den birkaç kez silahlarını teslim etmeleri ve baÅŸta AliÅŸer olmak üzere Dersim’e sığınmış Koçkiri savaşçılarını iade etmeleri istenir. Bu ısrarlı tehditler ve saldırı hazırlıkları karşısında 1932‘de Dersim’de bir kıpırdanma görülür. Karakollar ve nahiye merkezleri basılır.
25 Aralık 1935‘te Tunceli Kanunu çıkarılır. Bu kanunla birlikte Dersim’in adı Tunceli olarak deÄŸiÅŸtirilir. Hemen sonra daha önce Birinci Genel MüfettiÅŸlik kapsamında bulunan Elazığ, Tunceli, Erzincan ve Bingöl’ü içeren Elazığ merkezli Dördüncü Genel Valilik kurulur (6 Ocak 1936). Bu genel valiliÄŸin başına Dersim Valisi ve Kumandanı sıfatıyla Abdullah AlpdoÄŸan atanır. Elazığ’da İstiklal Mahkemesi adı verilen bir askeri mahkeme kurulur. Bu mahkeme özel olarak Dersim için teÅŸkil edilir. Tunceli Kanunu’nun geçerlik alanı sadece Dördüncü Genel Valilik kapsamına giren illerle sınırlı kalmaz. Sivas, Malatya, Erzurum ve Gümüşhane illeri de bu kanunun geçerlik alanına dahil edilirler. Böylece Tunceli Kanunu merkezi Dersim olmak üzere KızılbaÅŸlarla yerleÅŸik tüm sahayı kapsamına alır. Dersim, bu kanunla “Yasak Bölge“ ilan edilir. Ülkeye giriÅŸ çıkışlar özel izne tabi tutulur.
AlpdoÄŸan, 1936‘da Dersim’in Amutka, Pulur, KaraoÄŸlan, Sin, Haydaran, Danzig ve Burnak gibi stratejik merkezlerinde askeri kışlalar ve karakollar inÅŸaa ettirmeye baÅŸlar. Bu merkezlerden biri de eskiden Mazgirt’e baÄŸlı olan Mamikan (Mameki) köyüdür. Bu köy adı Tunceli olarak deÄŸiÅŸtirilen Dersim’in yönetim merkezi olarak seçilir.
Demenan aşireti ile bazı Nazımiye aşiretleri kendi bölgelerinde yapımı başlatılan karakollara baskınlar düzenlemeye başlarlar. Çatışma böyle başlar (1936).
Seyit Rıza, askeri vali AlpdoÄŸan’dan tekrar tekrar Tunceli Kanunu’nun iptalini (olaÄŸanüstü rejimin laÄŸvını) ve Dersim’in ulusal haklarının tanınmasını talep eder. AlpdoÄŸan’ın buna yanıtı iÅŸgalci orduları Dersim’e sürmek olur. Diyarbakır’dan kalkan uçaklar Dersim’e bomba yaÄŸdırır. Çatışmalar her tarafa yayılır. Kışın gelmesiyle zorunlu olarak kesilen çatışmalar 1937‘de tekrar baÅŸlar.
Devletin Dersim’e dönük bir stratejisi ve programı vardı. Amacı Dersim‘i kesin ÅŸekilde ilhak etmek ve insansızlaÅŸtırmaktı. Hazırlıklar çok yönlüydü ve Musul ve Hatay gibi sorunlar nedeniyle bir-iki kez ertelenmek zorunda kalınan Dersim harekatı ancak 1937 yılında baÅŸlayabildi.
Rejimin direnişe öngelen ve bir plana göre yürütülen bu hazırlık süreci gözardı edilirse Dersim direnişinin gerçek nedenleri anlaşılamaz.
İki yıla yayılan bu direniÅŸi iÅŸgale öngelen hazırlık evresi dışta tutulursa evrimine baÄŸlı olarak üç aÅŸamaya ayırarak irdelemek gerekir.İşgal,soykırım ve sürgün süreçleri…



rıca ederım halk halka ağlasın=(
EY İNSAN OÄžLU HİÇMİ ELİNİZ TİTREMİYOR. HİÇMİ İÇİNİZ SIZLAMIYOR. KENDİ BACINIZI ANANIZI BABANIZI KARDESINIZIN CANINI CANDAN ALIRKENE, NELER OLUYOR INSAN OGLU NE ZAMAN UYANACAKSINIZ. NE ZAMAN FARKINA VARACAKSINIZ. DAHA NELER YASAMANIZ GEREKIYOR. NE OLURSA OLSUN İNSANSINIZ İNSAN KENDI CANINIZ NE KADAR TATLIYSA EVLADINIZ EVLATSA NEDEN INSAN OGLU DAHA NE YAPMAMIZ LAZIMKI DURMANIZ ICIN CAN CEKISMESIN DIYE … POLİTİKACILAR PARA MAL MÜLK PESINDE NEREYE GETIRECEKLERSE YA SIZ HALK SIZ SIZIN DERDINIZ NE, DAHA NE YAPMALI UYANMANIZ İÇİN.
ONUR ÖYMEN GİBİ IRKÇILAR UTANIP YERİN DİBİNE GİRSİNLER…. NE DİYELİM BU HALKIN AHINI ALAN ÅžEREFSİZLER ŞİMDİ MECLİSTE, ÇARÅžIDA, PAZARDA,,,, GÖĞÜSERİNİ GERE GERE KONUÅžUP YAPTIKARIYA GURUR DUYDUKARINI SÖYLÜYORLAR…VE BUNA RAÄžMEN KATEDİLEN BU HAKIN BÜYÜK BİR ORANI HALEN OYLARINI ÅžEREFLERİNİ ONURLARINI EKONOMİK ÇIKAR UÄžRUNA BU ÅžEREFSİZLERE SATMAYA DEVAM EDİYOR İŞTE EN ACI VEREN DE BUDUR YOLDAÅžLAR….http://www.politiksinema.net/? ‘e sonsuz teÅŸekürler….
unutmayın,unutturmayın……….
söyleyecek söz bulamıyorum….insanlık ayıbı anamızın dediÄŸi gibi halk halka aÄŸlasın …..
bende anneyim ama nasıl elleri o masum çocukları katletmiÅŸ faÅŸizim ötesi bi ÅŸey ….
halkına hayinlerin,üç kuruÅŸ paraya herÅŸeyini satanların,kardeÅŸlerini arkadan vuranların sonu mutlaka REHBER in sonu gibi olur unutmasınlar.kürt halkından çok lider çıkmış ama insanın SEYİT RIZA ya hayran olmaması mümkün degil………………………………….BENDE SİZİN ÖNÜNÜZDE DİZ ÇÖKMEDİM BUDA SİZE DERT OLSUN. nur içinde yatın.
unutmadık unutturmayacağız intikamını alıyoruz alacaz